Κυριακή 28 Απριλίου 2013

Μελισσοκομικοί χειρισμοί Μαΐου - ΜΑΙΟΣ – Επικίνδυνος μήνας

Ο μήνας των λουλουδιών, ο μυρωδάτος Μάης, για πολλές περιοχές  της χώρας μας είναι δύσκολος και κρίσιμος μήνας. Για τους παρακάτω  λόγους τον θεωρώ επικίνδυνο μήνα. 

Έρχεται μετά από ένα μήνα (Απρίλιο) με εκτεταμένη εκτροφή γόνου  στα μελίσσια, αποτέλεσμα να έχουν αυξημένες απαιτήσεις σε διατροφή των ακμαίων μελισσών καθώς και του γόνου, που φυσικά συνεχίζεται σε πολλά πλαίσια. Τον Μάιο ο πληθυσμός του μελισσιού είναι στο ανώτατο σημείο.

Προηγείται του Ιουνίου, βασικότατου μήνα για πολλές περιοχές της  χώρας μας αφού είναι ο μήνας του θυμαριού και του Έλατου.

Συχνά χαρακτηρίζεται από ανομβρία με αποτέλεσμα η λοχερή  βλάστηση των προηγούμενων μηνών να μετατρέπεται σε φρύγανα, ιδιαίτερα στις Νότιες περιοχές, αλλά και στις πεδινές όλης της χώρας.

Σε χρονιές με υψηλές βροχοπτώσεις, που ευνοούν την  νεκταροέκκριση, αυξάνεται ο κίνδυνος των ανεξέλεγκτων σμηνουργιών, ανεπιθύμητο φαινόμενο φυσικό και αναγκαίο μεν, αλλά επιζήμιο, αφού αδυνατίζει τα μελίσσια, χάνονται βασίλισσες και μέλισσες, χάνεται μελλοντική παραγωγή.

Οι γαμήλιες πτήσεις των παρθένων βασιλισσών πραγματοποιούνται  ως επί το πλείστον τον Μάιο και η επιτυχία τους βασίζεται σε ομαλές καιρικές συνθήκες, κυρίως για την επιβίωση των απαραίτητων 22 κηφήνων.

Από τα παραπάνω, ο μελισσοκόμος εκτιμώντας την περίπτωση των δικών του μελισσιών, πρέπει:

Να φροντίσει να διατηρηθεί ο μεγάλος αριθμός των μελισσιών, ακμαίες μέλισσες και γόνος, στα μελίσσιά του και να μη έχει απώλειες, είτε από έλλειψη τροφής, γεγονός πολύ συνηθισμένο τον Μάιο, είτε από λανθασμένους χειρισμούς που μπορεί να προκαλέσουν λεηλασία ή έκθεση των μελισσών σε δηλητήρια (ψεκασμοί γειτονικών καλλιεργειών)

Στην προσπάθεια του ο μελισσοκόμος να μη στερηθούν τα μελίσσια του τον Μάιο τις απαραίτητες ποσότητες μελιού, έχει σύμμαχο την ανοιξιάτικη μελιτοέκκριση του πεύκου. Οι εκκρίσεις του «εργάτη» στα πεύκα τον Μάρτιο – Απρίλιο είναι άφθονες και γίνονται ορατές καθώς πέφτουν και μουσκεύουν στο έδαφος, αφού οι μέλισσες δεν είναι σε θέση να τις απορροφήσουν όλες. Το ανοιξιάτικο λοιπόν πευκόμελο, τρέφει τα μελίσσια τον Μάιο και διατηρεί τη δύναμή τους (πληθυσμό και γόνο) για τις σπουδαίες ανθοφορίες, του θυμαριού και άλλων αρωματικών φυτών του Ιουνίου και της μελιτοέκκρισης του έλατου, που ξεκινούν στα τέλη Μαΐου και συνεχίζονται ολόκληρο τον Ιούνιο. Τα δύο αυτά μελισσοκομικά φυτά (θυμάρια και έλατα) συγκεντρώνουν το 50% των μελισσιών της Ελλάδας (προσωπική εκτίμηση).

Εάν χρειασθεί να τροφοδοτήσει τα μελίσσια του τον Μάιο, ο  μελισσοκόμος πρέπει να είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει.
  •     Υψηλές δαπάνες για την αγορά ζάχαρης.
  •     Σημαντική δαπάνη εργασίας.
  •     Την πιθανότητα λεηλασίας. Σιρόπια και πλαίσια με μέλι δεν  αφήνονται εκτεθειμένα έστω και για λίγα λεπτά, ιδίως όταν είναι φτωχή η νεκταροέκκριση («δεν βρίσκουν τα μελίσσια νέκταρ»).
  •     Την πιθανότητα πρόκλησης σμηνουργίας σε μεγάλο αριθμό  μελισσιών του.

Γενικότερα η αποφυγή της δύσκολης αυτής περιόδου (το «κενό» του Μαΐου) όπως το ονομάζουν οι μελισσοκόμοι της Κρήτης), γίνεται έμμεσα. Η μετακίνηση των μελισσιών σε ορεινές περιοχές είναι μία πρακτική που εφαρμόζουν παραδοσιακά οι μελισσοκόμοι της ηπειρωτικής χώρας, ούτως ώστε να έχουν το μελισσοκομείο τους σε «παρατεταμένη άνοιξη», είναι όμως από τις δυσκολότερες μεταφορές.


Δυνατά (διώροφα συνήθως) και βαριά μελίσσια, υψηλές θερμοκρασίες,  μακρινές μεταφορές. Αν σκεφθούμε όμως τις βελτιωμένες συνθήκες των τελευταίων χρόνων (ασφάλτινος ή καλοστρωμένος δρόμος, ευρύχωρα και γρήγορα αυτοκίνητα) σε σύγκριση με αυτές των προηγούμενων δεκαετιών (μεταφορικά ζώα, περπάτημα τη νύχτα και δύο – τρεις ημέρες ταξίδι για 100 – 150 χιλιόμετρα), λέμε «Μάιος είναι και θα περάσει».

Κύριες ανθοφορίες του μήνα

Αυτό τον μήνα υπάρχει άφθονη τροφή έξω για της μέλισσες μας αλλά οι βασικές ανθοφορίες είναι η Ακακία και το Παλιούρι ή Τσαλί όπως το λένε και στον τόπο μου.

Παλιούρι (Paliourus spp.) Αυτοφυής θάμνος με λεπτά κλαδιά που ξεκινούν από το έδαφος και φθάνουν σε ύψος μέχρι 5 περίπου μέτρα. Συναντάται σε χέρσα εδάφη ιδιαίτερα της Β. Ελλάδας και θεωρείται από τα σημαντικότερα μελισσοκομικά φυτά μαλιστα η ανθοφορία του παλιουριού θεωρείται από πολλούς μελισσοκόμους εφάμιλλη αυτής της ερείκης και της καστανιάς. Τα άνθη του είναι κίτρινα μικρού μεγέθους που παράγουν πολύ νέκταρ και γύρη εξαιρετικής ποιότητας. Για πολλούς μελισσοκόμους οι βασίλισσες που παράγονται σε ανθοφορία παλιουριού είναι εξίσου καλές με εκείνες που παράγονται στην καστανιά και στη σουσούρα. Μειονέκτημα της μελιτοφορίας του φυτού αυτού είναι η ευαισθησία του στις καιρικές συνθήκες.


Aκακία (Robinia pseudoacacia). Φυλλοβόλο δέντρο, που φύεται σε όλη τη χώρα. Η άνθιση της αρχίζει από τέλει Απριλίου έως αρχές Μαίου, διαρκεί κατά μέσο όρο 5-6 μέρες. ∆ίνει άφθονο νέκταρ (2 mg/άνθος), πολύ πλούσιο σε σάκχαρα (33-67%). Έχει υπολογιστεί ότι κάθε εκτάριο με ακακίες μπορεί να δώσει παραγωγή 500 Κg μελιού. Το παραγόμενο μέλι είναι πολύ γλυκό, ανοιχτόχρωμο, με απαλό άρωμα. Είναι ευαίσθητο δένδρο στις καιρικές συνθήκες. Η βροχή και ο δυνατός ξηρός άνεμος στην ανθοφορία σταματά τη νεκταροέκκριση.
-------------------------
Πηγή: melinet.gr
-------------------------